بین الحرمین کربلا، قلب معنوی شهر عاشورا، جایی است که هر زائر با قدم گذاشتن در آن، خود را در دل حماسه و ایثار عاشورا حس خواهد کرد. این گذرگاه مقدس با فاصله ۳۷۸ متری میان دو حرم، نه تنها مکانی برای زیارت و عبادت است، بلکه نمادی زنده از وفاداری، شجاعت و معنویت اهل بیت (ع) محسوب می شود.
در این مقاله قصد داریم تمام جزئیات مهم درباره بین الحرمین کربلا شامل تاریخچه، مکان های مذهبی، علت دویدن زائران، اعمال مستحب و امکانات رفاهی برای زائران را بررسی کنیم؛ پس نگاه گرم خود را تا آخر از ما بر ندارید. 

بین الحرمین کجاست؟

بین‌الحرمین کربلا به ناحیه ای گفته می شود که میان حرم مطهر حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و مرقد حضرت عباس (قمر بنی هاشم) قرار دارد. این منطقه در مرکز شهر کربلا در عراق واقع شده و حدود ۱۰۰ کیلومتر جنوب غربی بغداد فاصله دارد.

تاریخچه و قدمت کربلا بین الحرمین

قدمت منطقه بین الحرمین کربلا را می توان از سال ۱۴۰۷ هجری قمری (۱۳۶۶ شمسی) در نظر گرفت. در گذشته، این نام میان مردم رایج نبود و تنها یک گذرگاه باریک، حرم امام حسین (ع) و مرقد حضرت عباس (ع) را به هم متصل می کرد. در این فاصله، خانه های قدیمی، حجره ها، مغازه ها و کوچه های متعدد و باریک پراکنده بودند.
توسعه و آماده سازی رسمی بین الحرمین برای زائران از سال ۱۴۳۱ هجری قمری (۱۳۸۹ شمسی) آغاز شد. در این پروژه، سنگ فرش مسیر بین دو حرم، ایجاد سایبان، توسعه تاسیسات زیربنایی و برقی، نصب دوربین های مداربسته، دستگاه های صوتی، آب سردکن و کولر گازی انجام گرفت و در نهایت، این طرح در سال ۱۴۳۴ هجری قمری (۱۳۹۲ شمسی) به پایان رسید.

فاصله بین الحرمین تا فرات

طول بین الحرمین تا فرات حداقل ۴۸.۵ کیلومتر است و برای طی این مسیر حدود ۵۵ دقیقه زمان رانندگی لازم خواهید داشت. 

علت دویدن زائران در بین الحرمین کربلا 

بر اساس روایت ها، قبیله بنی اسد در زمان واقعه عاشورا در منطقه ای به نام الطویـریج یا «هندیه»، بین شهرهای بابِل و کربلا زندگی می کردند. وقتی زنان این قبیله از جنگ امام حسین (ع) با دشمنان باخبر شدند، مردان خود را تشویق کردند تا به یاری امام و یاران او بشتابند. مردان قبیله با هروله و شتاب به سوی دشت کربلا حرکت کردند؛ اما در مسیر با اجساد مطهر شهدا و خیمه های سوخته روبرو شدند.
به یاد آن شتاب و وفاداری، هر ساله در ظهر عاشورا، عزاداران با پای برهنه، هروله کنان و حسین حسین گویان از منطقه الطویـریج که حدود ۱۰ کیلومتر با دشت کربلا فاصله دارد، به سمت حرم های حسینی و عباسی حرکت می کنند.

سایر اماکن مذهبی بین الحرمین

در اطراف بین الحرمین، چندین مکان مقدس و مذهبی وجود دارد که هر یک یادآور لحظات تاریخی و معنوی عاشورا هستند.

1. تل زینبیه

تل زینبیه جایی است که حضرت زینب و دیگر بانوان کربلا در آن ایستاده و چشم انتظار بازگشت مولایشان بودند. این مکان مبارک در بخش جنوب غربی حرم امام حسین (ع) قرار دارد و بین خیمه گاه و قتلگاه واقع شده است. تل زینبیه حدود ۳۵ متر با قتلگاه فاصله دارد و ۵ متر از سایر مکان ها مرتفع تر است.

2. قتلگاه

قتلگاه محل شهادت و جدا شدن سر مطهر امام حسین (ع) است و به آن «گودال قتلگاه» نیز گفته می شود؛ زیرا ارتفاع آن نسبت به اطراف کمی پایین تر است. این مکان در مجاورت آرامگاه حبیب بن مظاهر قرار دارد و در بین الحرمین، حجره ای نقره ای با پنجره ای رو به صحن ساخته شده است که سردابی با در نقره ای در آن قرار دارد و به عنوان مقتل امام حسین (ع) شناخته می شود. یک سالن باریک در انتهای رواق جنوب غربی حرم، مستقیم به قتلگاه می رسد.

3. خیمه گاه

خیمه گاه محلی است که سپاهیان اندک امام حسین (ع) در روز عاشورا در آن مستقر بودند. این مکان در جنوب غربی حرم واقع شده و حدود ۲۵۰ متر با حرم فاصله دارد.

4. مقام دست چپ و دست راست حضرت عباس (ع)

در زمان شهادت حضرت عباس (ع)، دو دست ایشان در مکان های جداگانه از بدن مطهر جدا شدند. مقام دست راست، که در گذشته محل عبور نهر علقمه بود، در شمال شرقی حرم حضرت عباس (ع) قرار دارد و پنجره ای برنزی در دیوار یک خانه قدیمی نشانه آن است. مقام دست چپ در جنوب شرقی حرم حضرت عباس (ع) واقع شده و پنجره ای برنزی با حاشیه های آینه کاری شده دارد.

5. مقام حضرت علی اکبر و علی اصغر (ع)

مقام حضرت علی اکبر، فرزند بزرگ امام حسین (ع)، محل شهادت ایشان است و در شمال شرقی حرم واقع شده است که حدود ۶۰۰ متر با تل زینبیه فاصله دارد و نسبت به سایر مکان ها از خیمه گاه دورتر است. مقام حضرت علی اصغر، فرزند شش ماهه امام حسین (ع)، در خیابان سوده و داخل یک کوچه قرار دارد و گهواره ای کوچک به یاد ایشان نصب شده است.

6. مدفن الشهدا

مدفن الشهدا محل دفن تمام یاران شهید امام حسین (ع) است و در نزدیکی بارگاه، چند متر جنوب شرقی ضریح امام قرار دارد. این مقبره اتاقی ۱۲ متری است که صندوق خاتم و پنجره ای ۵ متری از جنس نقره دارد. روی دیوار نزدیک مقبره، کتیبه ای کوچک و آبی رنگ شامل زیارتنامه و اسامی شهدای کربلا نصب شده است.

7. مقام الحجه

مقام الحجه در اطراف بین الحرمین و در انتهای محله باب السلامه واقع شده است. گفته می شود حضرت مهدی (عج) در این مکان هنگام خواندن نماز دیده شده اند.

هتل های نزدیک بین الحرمین کربلا 
•    هتل نعیم الوارث کربلا: 5 ستاره، فاصله 2 دقیقه تا حرم، دارای اتاق سینگل و چشم نوازی عالی
•    هتل نورالزهرا کربلا: 5 ستاره، فاصله 0 دقیقه تا حرم، ویوی مستقیم به بین الحرمین
•    هتل الماس کربلا: 4 ستاره تاپ، 5 تا 6 دقیقه فاصله تا حرم، مناسب برای خانواده ها و ارائه خدمات کامل
•    هتل الفخامه کربلا: 4 ستاره تاپ، فاصله 3 دقیقه تا حرم، بازسازی شده و مدرن

علت فاصله بین دو حرم امام حسین و امام عباس

فاصله ۳۷۸ متری میان حرم امام حسین (ع) و حرم حضرت عباس (ع) که به «بین الحرمین» معروف است، تنها یک ویژگی جغرافیایی نیست؛ بلکه ریشه در تاریخ عاشورا و وقایع آن روز دارد.
در واقع، بین الحرمین همان میدان نبرد روز عاشورا بود، جایی که سپاه یزید و سپاه امام حسین (ع) درگیر نبردی خونین شدند. پس از شهادت حضرت عباس (ع)، پیکر مطهر ایشان در نزدیکی محل استقرار سپاهیان یزید دفن شد. حضرت عباس (ع) از امام حسین (ع) خواسته بودند بدنشان به خیمه ها بازگردانده نشود تا به قول خودشان، شرمنده فرزندان حضرت حسین نشوند.

اعمال بین حرمین کربلا 

زائران می توانند در این مکان مقدس اعمال مستحب و بافضیلتی را انجام دهند که برخی از آنها شامل موارد زیر هستند: 
● زیارت نامه ها و دعاهای ویژه: خواندن زیارت نامه های حرم امام حسین (ع) و حضرت عباس (ع) در بین الحرمین بسیار مستحب است؛ همچنین دعاهایی مانند دعای کمیل در شب های جمعه، دعای عرفه در روز عرفه و دعای ندبه در صبح های جمعه، از جمله دعاهایی هستند که انجام آن ها در این مکان توصیه شده است.

● نمازهای مستحب: اقامه نمازهای مستحب به ویژه نماز امام حسین (ع)، در بین الحرمین بسیار بافضیلت است. این نماز چهار رکعتی است و در هر رکعت، سوره حمد و سوره توحید پنجاه بار خوانده می شود. انجام این نماز به ویژه در شب های جمعه در بین الحرمین توصیه شده است.
● ذکر و تسبیح: اذکار «لا إلهَ إِلّا اللّه»، «سُبْحانَ اللّه»، «الْحَمْدُ لِلّه» و صلوات بر محمد و آل محمد از جمله اذکاری هستند که گفتن آن ها در بین الحرمین بسیار سفارش شده و موجب افزایش معنویت و تقرب به خداوند می شوند.
اعمال خاص در شب های جمعه و مناسبت ها: شب های جمعه، شب های قدر، شب و روز عرفه و اربعین از جمله زمان هایی هستند که عبادت در بین الحرمین ثواب مضاعفی دارد. زائران می توانند در این روزها با خواندن دعاها، اقامه نمازهای مستحب و انجام دیگر اعمال عبادی، از برکات ویژه این مکان بهره مند شوند.

امکانات بین الحرمین کربلا برای زائران

●  در اطراف بین الحرمین، وضوخانه ها و سرویس های بهداشتی متعدد وجود دارد که با طراحی مدرن و مصالح باکیفیت ساخته شده اند. این فضاها به صورت روزانه تمیز و آماده سازی می شوند تا زائران بتوانند در محیطی پاکیزه و آرام، وضو بگیرند و نیازهای بهداشتی خود را برطرف کنند.
● مراکز خدماتی و امنیتی متعددی در اطراف بین الحرمین فعال هستند. این مراکز شامل ایستگاه های امدادی، غرفه های اطلاع رسانی و نیروهای امنیتی می شوند که به صورت شبانه روزی آماده خدمت به زائران هستند. در ایام شلوغ و مراسم خاص، این مراکز نقش مهمی در مدیریت جمعیت و ارائه خدمات فوری ایفا می کنند.
● برای زائرانی که قصد اقامت دارند، هتل های متعددی در نزدیکی بین الحرمین با امکانات رفاهی مناسب فراهم شده است. این هتل ها امکاناتی مانند رستوران، اینترنت رایگان، سرویس بهداشتی فرنگی و تهویه مطبوع را ارائه می دهند و فاصله کمی تا بین الحرمین دارند تا زائران بتوانند به راحتی مسیر زیارت را طی کنند.

بهترین آژانس برای زیارت کربلا کدام است؟

آیا دوست دارید تجربه معنوی سفر به کربلا را برای خود به بهترین شکل ممکن ممکن رقم بزنید؟ اگر پاسخ شما به این سوال مثبت است، بد نیست با آژانس گلگشت آشنا شوید و تمام اقدامات سفر به کربلای خود را به آن بسپارید. 
ما از ابتدا تا انتهای مسیر، هر چیزی که لازم داشته باشید را برایتان فراهم خواهیم کرد تا تجربه این سفر زیارتی برای شما به یک لذت تمام نشدنی بدل شود. 

سخن پایانی
بین الحرمین کربلا با فاصله ۳۷۸ متری میان حرم امام حسین (ع) و حضرت عباس (ع)، یک میدان تاریخی از عاشورا و نماد وفاداری و شجاعت اهل بیت (ع) است. زائران می توانند در این مکان مقدس با انجام اعمال مستحب بین الحرمین کربلا، از جمله دعا نمازهای چهار رکعتی و ذکر صلوات، تجربه ای روحانی و نزدیک به اهل بیت داشته باشند.

امکانات رفاهی و امنیتی موجود در بین الحرمین مانند هتل های نزدیک حرم کربلا، وضوخانه ها و سرویس های بهداشتی، مسیر زیارت را آسان و آرامش بخش کرده است؛ همچنین مکان های مقدس بین الحرمین مثل تل زینبیه، خیمه گاه، قتلگاه و مقام های شهدا، هر زائر را با تاریخ و معنویت عاشورا پیوند می دهد.

سوالات متداول
1. بین الحرمین چیست؟
به فاصله بین حرم امام حسین (ع) و مرقد حضرت عباس بین الحرمین گفته می شود. 

2. طول بین الحرمین کربلا چقدر است؟
فاصله بین حرم امام حسین و حضرت عباس، 378 متر است. 

3. بین الحرمین در کدام شهر و کشور قرار دارد؟
موقعیت این مکان در ۱۰۰ کیلومتری جنوب غربی شهر بغداد عراق بوده و در شهر کربلا واقع شده است.